วิชาเหมือนสินค้า อันมีค่าอยู่เมืองไกล

ระหว่างที่ไปยืนแอบกินขนมอยู่ริมหน้าต่าง ๆ อยู่ดี ๆ ก็นึกถึงกลอนบทหนึ่ง ที่เคยท่องตั้งแต่สมัยเรียนประถม (?) คร่าว ๆ ว่า

วิชาเหมือนสินค้า อันมีค่าอยู่เมืองไกล ต้องยากลำบากไป จึงจะได้สินค้ามา

จงตั้งเอากายเจ้า เป็นสำเภาอันโสภา ความเพียรเป็นโยธา แขนซ้ายขวาเป็นเสาใบ

นึกอยู่จนกินขนมเสร็จ ก็ยังนึกไม่ออกว่าบทต่อไปเขียนว่าอะไร แต่นึกได้คล้าย ๆ กับว่ากลอนนี้เขียนโดยบาทหลวงฝรั่ง เรียกกันติดปากว่า บราเดอร์ฮีแลร์ และจำได้ว่าบราเดอร์คนนี้เขียนกลอนภาษาไทยไว้หลายบท และเป็นคนเขียนหนังสือ ดรุณศึกษา ด้วย

ทีนี้เพื่อความครบบริบูรณ์ ก็เลยลองค้นหาดู และได้กลอนบทเต็มมาดังนี้

วิชาเหมือนสินค้า อันมีค่าอยู่เมืองไกล ต้องยากลำบากไป จึงจะได้สินค้ามา

จงตั้งเอากายเจ้า เป็นสำเภาอันโสภา ความเพียรเป็นโยธา แขนซ้ายขวาเป็นเสาใบ

นิ้วเป็นสายระยาง สองเท้าต่างเป็นเสาใหญ่ ปากเป็นนายงานไป อัชฌาสัยเป็นเสบียง

สติเป็นหางเสือ ถือท้ายเรือไว้ให้เที่ยง ถือไว้อย่าให้เอียง ตัดแล่นเลี่ยงข้ามคงคา

ปัญญาเป็นกล่องแก้ว ส่องดูแถวแนวหินผา เจ้าจงเอาหูตา เป็นล้าต้าฟังดูลม

ขี้เกียจคือปลาร้าย จะทำลายให้เรือจม เอาใจเป็นปืนคม ยิงระดมให้จมไป

จึงจะได้สินค้ามา คือวิชาอันพิสมัย จงหมั่นมั่นหมายใจ อย่าได้คร้านการวิชา

— ฟ. ฮีแลร์

เรื่องราวก็มีดังนี้แล