เปลี่ยนไม่บอก!

หลังจากที่คุณคนเขียนไปตรวจสุขภาพเมื่อสัปดาห์ที่แล้ว มันเกิดประเด็นชวนคิดขึ้นมาข้อนึง คุณคนเขียนเลยต้องหยิบปากกา (หรือ keyboard) ขึ้นมาบันทึกเรื่องราวไว้สักหน่อย

เรื่องมันมีอยู่ว่า ผลการตรวจร่างกายคราวนี้ ค่า LDL (หรือที่เรียก ๆ กันว่า ไขมันไม่ดี / Low-Density Lipoprotein) ของคุณคนเขียนอยู่ที่ 105 mg/dL (H) ซึ่งพอคุณคนเขียนนึกย้อนนนนนถึงการตรวจครั้งก่อน ๆ ก็ตีความได้ว่า “ค่าอยู่ในระดับมาตรฐาน” … มาตรฐานตลอดหลายปีที่ผ่านมาอยู่ที่ไม่เกิน 150 mg/dL

ที่นี้พอหมอเริ่มอธิบายรายละเอียดแบบเฉลยข้อสอบ (คือ พูดเร็วมาก จับใจความได้แค่ “ปกตินะคะ”) หมอก็มาหยุดตรงที่ LDL แล้วบอกว่า “สูงเกินไปนิดนึงนะคะ” ตอนนั้นคุณคนเขียนก็ยังงง ๆ อยู่เล็กน้อย เลยคิดว่าหมอคงหมายถึง ตัวเลขอยู่ในด้านสูงของมาตรฐาน

จนพอได้รับสมุดรายงานผล คุณคนเขียนเห็นเค้าเขียนว่า ค่ามาตรฐานของ LDL อยู่ที่ไม่เกิน 100 mg/dL พอกลับไปเปิดข้อมูลเก่า ๆ ที่จดไว้ ก็เห็นเป็นมั่นเป็นเหมาะว่า มันเคยเป็น 150 mg/dL นี่หว่า

ข้างบ้านทนไม่ไหว โทรไปถามที่โรงพยาบาล เลยได้ความมาว่า กระทรวงวิทยาศาสตร์ เพิ่งจะเปลี่ยนค่ามาตรฐานเมื่อ “เดือนตุลาคม” นี้เอง

ค้นไปค้นมาก็เดาว่า คงไปอ้างอิงกับค่ามาตรฐานของทางอเมริกา คือเค้าบอกว่าค่า LDL ที่เหมาะสมอยู่ที่ต่ำกว่า 100 mg/dL เค้าเรียกว่ามันเป็น “optimal” และต่ำกว่า 129 mg/dL เป็น “near optimal” แต่ค่าที่อยู่สูงขึ้นไปถึง 159 mg/dL มันเป็นค่า “borderline” เกินกว่านั้น 190 mg/dL ก็ “high risk of heart disease” … ตีความได้ว่า 105 mg/dL ยังอยู่ในเกณฑ์พอรับได้ ถ้าต่ำลงอีกหน่อยก็จะดี

ประเด็นอยู่ที่ว่า เล่นเปลี่ยนไม่บอกไม่กล่าวกันอย่างนี้ คนไปตรวจร่างกายใจหายใจคว่ำหมด … ติดกระดาษประกาศไว้สักแผ่นก็ยังดี -“-

(ถ้าค่าที่ตรวจได้สูงกว่าตัวเลขที่กำหนดในระบบ ใบรายงานผลก็จะมีตัว H อยู่ท้ายบรรทัด เพราะฉะนั้นหมอก็จะบอกคนไข้ว่า “สูงกว่าเกณฑ์” … จะโทษหมอ ก็คงไม่ได้)