ฝึกทำงาน

คุณคนเขียนไม่แน่ใจว่าเคยเล่าเรื่องนักศึกษาฝึกงานให้คุณ ๆ คนอ่านฟังกันหรือยัง

เรื่องมันเริ่มมาจากเมื่อต้นปี มีมหาวิทยาลัยแห่งหนึ่งติดต่อมาว่า จะขอส่งนักศึกษามาฝึกงาน ที่อ๊อฟฟิตก็เห็นว่าไม่น่าจะมีปัญหาอะไร (เรื่องของเรื่อง คุณคนเขียนตั้งใจจะปลูกฝังแนวคิดชั่วร้ายในการเขียนเวบให้เหล่านักศึกษาฝึกงาน เช่น “เลิกใช้ window-874 เหอะ” อะไรทำนองนี้) ก็เลยแจ้งทางมหาวิทยาลัยไปว่า สามารถรับนักศึกษามาได้ โดยแจ้งไปว่าต้องการรับ web programmer หรือ web designer โดยทางมหาวิทยาลัยเค้าก็กำหนดมาว่า นักศึกษาจะต้องมีโปรเจคติดตัวกลับไปหนึ่งอัน (เป็นงานของบริษัทที่ติดไปเป็นตัวอย่างก็ได้ หรือบริษัทจะให้ทำโปรเจคเฉพาะก็ได้)

ยาวนะครับ ยาวมาก … เตือนไว้ก่อน :)

รุ่นแรกที่ส่ง 2 คนมานี่โอเคเลยทีเดียว ทำงานได้ ทำงานเป็น เรียนรู้ก็เร็ว ให้ช่วยทำอะไรก็ทำได้ไปซะหมด ตอนนั้นคุณคนเขียนก็คิดว่า ให้ลองทำโปรเจคของตัวเองไปเลยดีกว่า เพื่อที่ว่าจะได้รู้ขั้นตอนการทำงานจริง ๆ ว่าทำอะไรยังไงบ้าง ก็ให้เค้าคิดกันเองว่าอยากทำอะไร โดยระหว่างทางคุณคนเขียนและเหล่าคนที่ทำงานก็นั่งดู และรอตอบคำถามเท่าที่มีเวลา แล้วก็ให้ทำงานของบริษัทด้วย เท่าที่เห็นว่าเค้าทำได้ ฝึกงานผ่านไปสี่เดือน โปรเจคที่ว่าก็เป็นรูปเป็นร่าง ซึ่งอาจจะดูไม่สมบูรณ์ หน้าตาอาจจะไปคล้าย ๆ เหมือน ๆ กับเวบไซต์อื่น แต่อย่างน้อยมันก็เป็นงานของเด็กสองคนที่เริ่มต้นจากเขียน PHP กับ MySQL ได้นิด ๆ หน่อย ๆ … คุณคนเขียนยังรู้สึกว่า ถ้าไอ้พวกนี้มันเรียนจบแล้ว แล้วมันยังอยากทำงานกับเราอยู่ ก็น่าสนใจ อืมม ๆๆ

(โปรเจคนี้ไม่ได้ใช้งานจริงครับ คุณคนเขียนเก็บเอาไว้เผื่อตอนที่นักศึกษาเค้าต้องกลับไป present แล้วต้องใช้ … แต่ถ้าเค้าจะเอาไปทำต่อกัน ก็น่าสนใจอีก อิอิอิ)

ทีนี้ ช่วงที่รุ่นแรกฝึกงานใกล้ ๆ จะจบ ทางมหาวิทยาลัยก็แจ้งมาอีกว่า จะขอส่งมาต่ออีก 2 คน เราก็เห็นว่ารุ่นแรกนี่ก็โอเค รับมาอีกก็ไม่มีปัญหาอะไร เราก็สนุกที่ได้ตอบคำถาม เราก็แจ้งกลับไปว่าเรารับได้สองคนเหมือนเดิม ในตำแหน่ง web programmer หรือ web designer เหมือนเดิม

ซึ่งตอนหลังคุณคนเขียนเพิ่งเป็นเห็นจากประกาศของทางมหาวิทยาลัย เค้าเขียนว่าอย่างงี้ครับ

เอาหละ กับมาที่อ๊อฟฟิตกัน ประมาณต้นเดือนกันยายน นักศึกษาฝึกงานรุ่นที่ 2 ก็มาถึง ก็พูดคุยกันเหมือนกันรุ่นแรก ถามว่าทำอะไรเป็นบ้าง อยากรู้อะไร คิดจะทำโปรเจคอะไร … มันทำเป็นหมดเลยครับ เขียนเวบได้ ใช้ stylesheet เป็น รู้จัก Java เรียน MySQL มาแล้ว PHP พอเขียนเป็น

แล้วคุณคนเขียนก็บอกกับทั้งสองคน เหมือนที่พูดกับรุ่นแรกประมาณว่า ฝึกงานที่นี่ ต้องฝึกทำงานนะ จะให้ทำงานจริง ๆ ไม่ใช่ชงกาแฟ ถ่ายเอกสาร ซื้อมะม่วงดองนะ … “ดีค่ะ ได้เรียนรู้การทำงาน” คือคำตอบโดยประมาณที่ได้รับมา

ผ่านไปสามวันคุณคนเขียนพบว่า มันทำอะไรไม่เป็นเลยครับ

ถามไปว่า อย่างน้อยที่สุด HTML document ที่ถูกต้องตามหลักการเขียน ต้องมีอะไรบ้าง ตอบว่า “text แล้วก็รูป ค่ะ” … ถ้าตอบมาแค่นี้ คุณคนเขียนก็โอเคแล้ว ไม่ต้องมี DOCTYPE ด้วย!

หลังจากนั้นก็สอบถามไปหลาย ๆ เรื่อง ซึ่งยิ่งทำให้มั่นใจว่า มันทำอะไรไม่เป็นแน่นอน

ตอนนั้นผ่านไปประมาณสัปดาห์เศษ ๆ คุณคนเขียนตั้งใจจะส่งกลับแล้ว แต่พอคุยกับนักศึกษา คุณคนเขียนก็เกิดอาการสงสาร ก็ถามไปว่า มีความตั้งใจจะเรียนหรือเปล่า เค้าก็ตอบมาว่าตั้งใจ (อันนี้นึกไปถึงใครสักคนหนึ่ง ที่เคยบอกว่าตั้งใจ อยากเรียน แต่พกผู้หญิงมานั่งงอนไปงอนมาด้วย … อันนั้นสอนครั้งเดียว เลิก!) คุณคนเขียนก็เลยตกลงกับนักศึกษาว่า จะสอนให้ โดยจะใช้เวลาสองเดือนกว่าที่จะสอน แล้วเดือนสุดท้ายจะมีโปรเจคให้ทำคนละอย่าง และนั่นคือโปรเจคที่จะให้เอาไปส่งอาจารย์ โดยจะทดสอบเป็นระยะ ๆ ถ้าทดสอบแล้วไม่เห็นว่ามีความก้าวหน้า หรือไม่เห็นว่าตั้งใจจะเรียนรู้ ก็จะส่งกลับทันที … นักศึกษาสองคนนั้นก็ตกลง

โปรเจคที่ตั้งใจจะให้ทำคือ “เขียน blog” แบบที่เค้าเขียนกันทั่ว ๆ ไปเวลาเค้าแนะนำการเขียนเวบทั่ว ๆ ไปหนะครับ

คุณคนเขียนก็โทรไปแจ้งมหาวิทยาลัยถึงข้อตกลง ซึ่งทางมหาวิทยาลัยก็ตกลง พร้อมทั้งขอโทษขอโพยมาหลายครั้ง

คุณคนเขียนใช้เวลาประมาณเดือนกว่า ๆ คุยให้นักศึกษาฟังเรื่อง HTML แล้วก็ stylesheet เบื้องต้น (ต้น ถึง float แหะ ๆๆๆ) แล้วก็เริ่มคุยเรื่อง programming พื้นฐาน โดยเฉพาะเจาะจงสำหรับเขียน PHP โดยเฉพาะ ระหว่างนั้นก็มีทั้งแบบฝึกหัด แล้วก็แบบทดสอบให้ทำอยู่ตลอด … ก็ทำได้บ้าง ไม่ได้บ้าง แต่ก็ไม่ถึงกับน่าผิดหว้ง

ตัดยาวข้ามมาที่ต้นสัปดาห์ที่ผ่านมา ก่อนที่จะเริ่มพูดถึง form submission แล้วก็ MySQL คุณคนเขียนก็เลยทดสอบสักหน่อย จริง ๆ คือต้องการทบทวนเรื่องที่ผ่าน ๆ มาทั้งหมด และจะได้รู้ด้วยว่า มีเรื่องไหนที่ยังไม่เข้าใจบ้าง … อย่างที่คุยให้ฟังไว้ย่อหน้าที่แล้วนะครับ ที่ผ่านมา “ทำได้บ้าง ไม่ได้บ้าง แต่ก็ไม่ถึงกับน่าผิดหวัง”

แบบทดสอบก็หน้าตาประมาณนี้ มีทั้งหมด 21 ข้อ มีคะแนนคร่าว ๆ ว่าประมาณ 90 คะแนน ให้เวลาทำประมาณสามชั่วโมง โดยบางข้อก็เคยบอกคำตอบไปแล้วตอนที่สอน แต่บางข้อถ้าลอกคำตอบตามที่สอนก็จะผิด คุณคนเขียนตั้งใจไว้ว่า เอาให้ได้สัก 65-70 คะแนน ก็โอเคแล้ว … อ้อ อนุญาตให้ “จดอะไรก็ ลงในครึ่งกระดาษ A4 ได้ทั้งสองหน้า”

ผ่านไปสามชั่วโมง พอนักศึกษาสองคนเอาแบบทดสอบมาส่ง อย่างแรกที่คุณคนเขียนสังเกตเห็นคือ “ครึ่งกระดาษ A4” เต็มไปด้วยตัวหนังสือตัวเล็ก ๆ เต็มไปหมด ถ้าเทียบให้เห็นภาพ ก็เหมือนใช้ font ประมาณ 6px เขียน … เห็นทีแรกก็ตลกดีอะนะครับ

พอเอาแบบทดสอบมาดู คนนึงทำได้ 13 คะแนน อีกคนทำได้ 52 (หรือ 55 จำไม่ได้ละ) … คุณคนเขียนเกือบตกเก้าอี้

สรุปรวมความว่า ถ้าได้แค่นี้ สอนต่อไปไม่ได้แน่ ๆ และถ้าเริ่มสอนใหม่ ก็ไม่ทันที่จะทำโปรเจคแน่ ๆ เพราะฉะนั้นคุณคนเขียนก็เลยตัดสินใจส่งทั้งสองคนกลับไปดีกว่า

เห็นใจ แต่ช่วยอะไรไม่ได้จริง ๆ … หรือว่าเราสอนไม่ดี เค้าเลยไม่เข้าใจ เฮ้อออ

ที่แน่ ๆ คงพอกับนักศึกษาฝึกงานเอาไว้ก่อน ตอนนี้ขอรับคนทำงานเพิ่มก่อนละกัน

สวัสดีครับ